واژه دلو، عربی و به معنی آوند آبکشی است که بیشتر از پوست و گاهی فلز می­سازند و با آن، آب از چاه می­کشند. این لغت به طور مقلوب و به صورت دول و بهمین معنی، استعمال می­شود.

در زبان فارسی ترکیب دولاب (دول آب) هم که به معنی چرخ آب است از آن ساخته شده و هر سه واژه دلو و دول و دولاب در متون نظم و نثر فارسی بکار رفته است.

دولچه شکل معضّر همین واژه است که در کازرون معمول و نام ظرف مخصوصی است که از پوست گوسفند می­سازند و در تابستان آب را خنک نگه می­دارد.

چرم دولچه از پوست بز یا گوسفند است و طوری تهیه می­شود که مخلخل باشد. شکل دولچه، مخروط ناقص است که با سه پایه چوبدستی روی زمین قرار می­گیرد و سری از چوب، دهانه آن را مسدود می­کند.

پایه­ها و سرچوبی دولچه را اغلب با رنگ­های مختلف می­آرایند و نیز با چرم­های رنگین و آینه­دوزی تزیین می­کنند.

دولچه کازرونی، تا قبل از لوله­کشی آب و پیدا شدن یخچال و سردکن­های مختلف، وسیله خوبی برای خنک نگهداشتن آب بود و همراه با گیوه مخصوص (ملکی)، سوغات مطلوب این شهر برای جاهای دیگر شمرده می­شد اما با گسترش شبکه لوله­کشی و فراوانی یخچال و سایر سردکن­ها، این فرآورده صنعتی دستی نیز از مصرف افتاد و هنرمندان این صنعت نیز به سایر مشاغل رو آورده­اند.

روزنامه نگاری در مملکت ما، تاریخی پر از گیرودار و فراز و نشیب دارد که سخت خواندنی است اما آنچه در این جا مورد بحث ماست، بررسی نقش مردم کازرون در این تاریخ پرماجرا و شناخت شخصیت هایی است که از این خاک برخاسته و در فراز و نشیب حرکت این پدیده جدید تمدن، با آن همراهی و همگامی کرده و از عواقب مثبت و منفی این همقدمی برخوردار و آزرده شده اند.

نگاهی به تاریخ روزنامه نگاری در این مملکت نشان می دهد که همشهریان ما، در این زمینه نقش مؤثر داشته و با همه دوری از مرکز و محرومیت از امکانات نشر و توزیع، توانسته اند در تولد، گسترش و رونق تأثیرگذاری این صنعت مؤثر باشند.

اولین روزنامه ایرانی، در اواسط قرن سیزدهم یعنی در تاریخ دوشنبه بیست و پنجم محرم سال 1253، ه.ق، مطابق با اول ماه مه 1837 میلادی در تهران منتشر شد. مدیر این روزنامه، میرزا صالح معروف به شیرازی، پسر حاج باقر کازرونی است که در دهم جمادی الثانی سال 1230 هجری قمری، برابر با 1815 میلادی به فرمان عباس میرزا، نایب السطنه و وزیرش، میرزا عیسی فراهانی، مشهور به میرزا بزرگ قائم مقام اول و به اتفاق چهار تن دیگر، برای تحصیل به لندن فرستاده شدند. میرزا صالح، پس از فرا گرفتن زبان های انگلیسی، فرانسه، تاریخ و طبیعیات و آموختن فن چاپ و حکّاکی و تهیه حروف مقطعه و شیشه سازی و درست کردن مرکب، به سال 1234 ه.ق پس از سه سال و نه ماه اقامت در لندن، به ایران برگشت.

راهنمای آثار تاریخی کازرون/ منوچهر مظفریان- شیراز: چاپخانه­ی کورش 1349

سرآغاز: چون حوزه شهرستان کازرون، مرکز قدرت دو سلسله بزرگ و نیرومند از سلاطین تاریخ پیش از اسلام ایران بوده و علاوه بر اینکه تمدنی درخشان را در دامن خویش پرورش داده، با مراکز تمدن های باستانی آسیای صغیر همسایگی داشته؛ آثار و نشانه های ارزنده ای از زندگی گذشته این ملت کهنسال را در خود جای داده است.

معرفی این آثار باستانی که از نظر هنری و تاریخی، واجد ارزش فراوانی است در روشن ساختن نکات تاریک تاریخ وطن نقش عمده داشته جوانان را به ارزشی هنری آن ها، سهم عظیم این ملت در پی ریزی تمدن بشری، آشنا می سازد.

این کتاب در 41 صفحه در قطع وزیری شامل مقدمه و ده بخش با زمینه آثار تاریخی به این شرح است: آثار تاریخی تنگ چوگان- سایر نقوش تنگ چوگان- آثار و بقایای شهر شاپور، در برگیرنده: (دو آتشکده- کاخ ساسانی و قلعه شاپور)- سایر آثار مکشوفه در شاپور- آرامگاه کورش اول معروف به گور دختر- کتیبه سرمشهد و نقش بهرام دوم- آتشکده ی کازرون- آتشکده­ی جره- خانقاه علیا و نقش تیمور. به همراه تصاویری از اماکن تاریخی نامبرده شده.

در بخش سایر آثار مکشوفه در شاپور این کتاب چنین آمده: ضمن کاوش هایی که در شهر شاپور انجام گرفته علاوه بر آثار فوق اشیاء دیگری نیز کشف شده است:

 1- دو کتیبه کشف شده که در وقایع شهریورماه 1320 ضمن غارت اثاثیه منزل هیئت علمی فرانسوی در شاپور از بین رفته است. این دو کتیبه حاوی نام های اشخاص می باشد.کتیبه اولی شصت سانتی متر بلندی و چهار سطر نوشته به شرح زیر دارد.

 2- چند قطعه موازئیک عالی نیز در یکی از تالارها بدست آمده که مقداری از آن به موزه ایران باستان و مقداری هم که سهم دولت فرانسه شده به موزه لوور منتقل گردیده است نقش موزائیک های مکشوفه، یکی از آن ها یک زن نشسته ای را نشان می دهد که شیئی مانند چنگ در دست دارد و دیگری زنی با لباس بلند که روی زمین افتاده و در حالی که گلی افشان در دست گرفته مشغول رقص می باشد.

3- تکه هایی از یک مجسمه مرمری مربوط به دوران ساسانی و بعضی مسکوکات و قطعات برنزی و مرمری این عهد نیز بدست آمده است.  

منوچهر مظفريان براي آنان كه با تاريخ و فرهنگ مردم كازرون دلبستگي و آشنايي دارند نامي آشناست. بيش از نيم قرن حضور موثر و پويا و تاليف كتاب هاي متعدد و متنوع در حوزه كازرون شناسي از او چهره اي به ياد ماندني و خاطره انگيز ساخته است. او را مي توان از پيشگامان پژوهش و تحقيق در دوره معاصر كازرون دانست كه ساليان متمادي پر تلاش ظاهر شده است. آثار مظفريان طيف وسيعي از زمينه هاي كازرون شناسي را دربر مي گيرد و اگر چه همين گستردگي در مواردي موجب شده آثار ارايه شده از دقت و تتبع كافي برخوردار نباشند با اين حال نمي توان از سهم قابل توجهي كه اين آثار در گرايش و برانگيختگي جوانان و علاقه مندان به زادگاهشان ايجاد كرده چشم پوشي كرد.

نخستين يادداشت ها و مقالاتي كه از مرحوم مظفريان در باره كازرون منتشر شده به سال 1334 شمسي برمي گردد كه نشان از علاقه ديرپاي او به كازرون دارد. اين علاقه در طول نيم قرن نه تنها كاهش نيافت بلكه در طول اين سال ها همواره جوشان و پر انرژي تداوم يافته است.

آنان كه با مقوله پژوهش و دشواري ها و مرارت هاي آن آشنايي دارند ارزش زحمات طاقت فرساي مرحوم مظفريان را با تمام وجود حس مي كنند. و آنگاه كه بدانند اين زحمات هيچ پاداش و دستمزدي جز لبخند رضايت همشهريان را به دنبال نداشته اراده او را تحسين خواهند كرد. و آنگاه كه بدانند براي گردآوري اطلاعاتي هرچند اندك سفرهاي متعددي را انجام داده به بزرگي و ارزش كار او پي مي برند و مرحوم مظفريان روزها و سال هاي زيادي از عمرش را براي حفظ و پاسداشت فرهنگ و تاريخ كازرون گذاشت و اين چيز كمي نيست.

اما امروز نام منوچهر مظفريان در تاريخ و فرهنگ كازرون ثبت و جاودانه است و او به تاريخ كازرون پيوست. فرهنگ نامه هاي كازرون، فارس و ايران نام منوچهر مظفريان را در خود جاي داده و اين نام براي هميشه با كازرون گره اي ناگسستني خورده است. منوچهر مظفريان به قدر وسع، تلاش و زحمات پنجاه ساله اش براي فرهنگ كازرون كوشيد و مردم كازرون نيز تا هميشه نام و ياد او را گرامي خواهند داشت.. روحش شاد.

آن کوست به از ملکت جمشید خوش است

این عمر فنا پذیر بی ارج وبهاست

آری آری حیات جاوید خوش است

امواج خروشان ۱۳۳۱

در خرمن عمرش آذر کین نکنی

در صحنه زندگی نگردی پیروز

در کام روان حیات شیرین نکنی

امواج خروشان ۱۳۳۱

متولد: 3/4/ 1311 كازرون

درگذشت: ۱۷ / ۹ / ۱۳۸۵

1331                دوره دوساله دانشسراي مقدماتي

1340           ليساس ادبيات، دانشگاه شيراز

1347           كارشناس ارشد علوم تربيتي، تهران

1365           بازنشستگي از آموزش و پرورش

آثار چاپ شده:

1331                      امواج خروشان(مجموعه مقالات نوشته شده در روزنامه ها)، شيراز، چاپخانه موسوي      

1349                      راهنماي آثار تاريخي كازرون، چاپخانه کورش، شیراز، ۱۳۴۹. (۴۱ص)

1351           شيوه سخن فارسي،

1352           جغرافياي كازرون،

1353           دو عارف از كازرون، شيراز، فولادوند، رقعي، 130ص.

1354           رهبري و مديريت در اسلام، تهران، عطايي

1358           فرهنگ واژه‌هاي عربي در كتابهاي فارسي دوره راهنمايي

1364           راهنماي تدريس فارسي دوره راهنمايي(با مشاركت دكتر كامل احمدنژاد)

1368                      فقيهي از ديار سلمان(يادنامه حاج شيخ عبدالكريم مختاريان)، كازرون، مدرسه علميه صالحيه، رقعي، 24ص.

1369                      يادبود يادواره علامه طباطبايي(مجموعه مقالات و سخنرانيهاي ارئه شده در سمينار)، شيراز، نويد.

1370                      كازرون در آيينه فرهنگ ايران، شيراز، نويد، وزيري، 560ص.

در صبح روز جمعه مورخ سوم تیرماه 1311ه.ش برابر با صفر المظفر سال 1351ه.ق منوچهر مظفریان،نویسنده و محقق کازرونی، در محله آهنگران کازرون دیده به جهان گشود. منوچهر مظفریان، ادیب و محقق نام آشنای کازرون،فرزند آقا میرزا جلیل فرزند آقا میرزا غلامحسین در خانواده ای متدین و اهل علم و ادب و سیاست به دنیا آمد.

نیاکان وی از رجال و صاحب منصبان زمان خویش به شمار می رفته اند. که از آن میان می توان از آقا لطف اله نام برد. مرحوم صدرالسادات کازرونی در کتاب آثارالرضا ی خود در شرح معاریف محله آهنگران می نویسد:« و از خانواده مباشرین قدیمه کازرون است: آقا لطف اله کلانتر».

ایشان دوره ابتدایی را تا کلاس سوم متوسطه در شهر کازرون و دوره دانشسرای مقدماتی را در شهر شیراز گذراند و سپس به استخدام اداره آموزش و پرورش شهرستان کازرون درآمد و به تدریس پرداخت. وی در حین تدریس به تحصیل نیز ادامه داد و لیسانس ادبیات فارسی خود را در شیراز کسب و پس از چندی از دانشکده علوم تربیتی دانشگاه تهران موفق به اخذ درجه فوق لیسانس گردید.

ایشان در کنار تدریس چند سالی نیز ریاست دبیرستانهای شاکر(شهید مطهری)و شاپور(شهید بستانپور)را بر عهده داشتند که تا سال 1355 که بنا به تقاضای خویش به شیراز منتقل و ریاست دبیرستان عشایری شیراز را به عهده دار شدند،ادامه داشت. وی استاد دانشجویان دانشگاه آزاد واحد کازرون و فیروزآباد هم بوده است که هم اکنون نیز در دانشگاه آزاد فیروزآباد تدریس می نمایند.

استاد مظفریان کار تحقیق و نویسندگی را هم در کنار خدمات فرنگی شروع و ادمه داد و علاوه بر همکاری با نشریات گوناگون کشور،مقالات و کتابهای ارزشمندی نیز نگاشته اند. که از جمله آثار ایشان می توان به :کازرون در آیینه فرهنگ ایران ـ دو عارف از کازرون ـ جغرافیای کازرون ـ راهنمای آثار تاریخی کازرون ـ فقیهی از دیار سلمان و غیره اشاره نمود. ایشان در سرودن شعر به سبک کلاسیک هم دستی داشته و همکاری به سزایی نیز در چاپ کتاب سالنامه فرهنگ کازرون انجام داده اند

آه از بیداد چرخ کینه جوی

وای از این نابخرد بیهوده پوی

از جفایش دیده دانا پر آب

وز عنایش بخرد اندر هایو هوی

جاهلان را شربت از قند و گلاب

بخردان را خون دل اندر گلوی

بهر ایذا دل مردان مرد

پیر زال دهر اندر جستجوی

گرگ وار اینک از جمع ما ربود

بخردی روشن ضمیر ونیک خوی

آن که بد فر هنگ را خدمتگزار

وآنکه دانش یافت از وی رنگ وبوی

حاج شیخ عبدالکریم آن کو گرفت

از سعادت نام وز عشق حق سبوی

دعوت جان را زحق لبیک گفت

قدسیان را زین برآمد آرزوی

چهره جان را نقاب از رخ درید

آن که بد بزم ادب را آبروی

روز مرگ او الم از سرگذشت

سیل غم بگرفت از کو تا به کو ...

روح را روزنی به رویا نیست

آسمان تیره غم گرفته سیاه

پرتو شعله ای هویدا نیست

هر کجا شعله چراغی بود

گفتم این مژده رهایی هاست

چون رسیدم سراب حسرت بود

که پیام آور تباهی هاست